Sigorta sözleşmesi, Türk Ticaret Kanunu’nun 1401. maddesi uyarınca sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, meydana gelmesi hâlinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya birkaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşmedir.
Sigorta sözleşmesi düzenlenirken dikkate alınması gereken zorunlu koşullar Sigortacılık Kanunu’nun 11. Maddesinde yer almaktadır. İlgili maddeye göre zorunlu koşullar özetle şu şekildedir:
- Sigorta sözleşmesi yapılırken genel şartlara uygun olarak düzenlenmelidir
- Gereken bilgilendirme yapılmalıdır.
- Kapsam dahiline alınmış olan riskler dışında kapsam dışı bırakılmış riskler açıkça belirtilmelidir.
- Sözleşme Türkçe olarak düzenlenmelidir. Yabancı kelimelerin karşılığı olarak TDK tarafından belirlenen kelimeler esas alınır.
Sigorta Sözleşmesinin Genel Özellikleri
- Sigorta sözleşmeleri şekil şartına bağlı değildir. Ancak ispat bakımından yazılı olma şartı aranmaktadır.
- Sigorta sözleşmeleri rızaya dayanmaktadır. Sözleşmenin kurulması için sigorta ettiren ile sigortacının uyumlu irade beyanları gerekir.
- Sigorta sözleşmelerinin temelini iyi niyet kavramı oluşturur.
- Sigorta sözleşmeleri sürekli edim doğuran sözleşme türüne dahildir.
- Sigorta sözleşmeleri tam iki tarafa borç yükler.
Sigorta Sözleşmesinin Tarafları
- Sigorta Şirketi (Sigortacı)
Sigortacı, prim karşılığı sigortanın yapılmasından sonra sigortalının poliçe kapsamında uğradığı zararı belirli bir tutar olarak ödemeyi yükümlenen kişiye denmektedir. Sigortacının borç ve yükümlülükleri Türk Ticaret Kanunu ile sigorta sözleşmesi kapsamında düzenleme altına alınmıştır. Sigortacının temel sorumlulukları rizikoyu taşıma, sigorta sözleşmesinde kararlaştırılan bedeli ödeme ve aydınlatma yükümlülüğüdür. Sigorta sözleşmesinin düzenlenme amacı gereği, sözleşmede belirtilen risklerin gerçekleşmesi halinde doğabilecek zararların poliçe kapsamında belirlenen bedel üzerinden sigortacının sigorta ettirene ödemesi gerekmektedir.
- Sigorta Ettiren
Karşılıklı irade beyanlarıyla düzenlenen sigorta sözleşmesi kapsamında belirli bir prim ödemek koşuluyla sigorta şirketinden menfaat sağlayan kişiye sigorta ettiren denir. Sigorta ettirenin de sigortacı gibi bazı borç ve yükümlülükleri bulunmaktadır ve bu hususlar da aynı şekilde Türk Ticaret Kanunu ile sigorta sözleşmesi kapsamında düzenleme altına alınmıştır. Sigorta ettirenin borç ve yükümlüklerinden birkaçı şu şekildedir: Kararlaştırılan sigorta primini ödeme, beyan yükümlüğü, sözleşmede yer alan riskin ağırlaşması halinde sigortacıya bildirim yükümlülüğü, sözleşmede belirlenen rizikonun gerçekleşmesi halinde sigorta ettirene ihbar yükümlülüğü.
- Lehtar
Lehtar kavramı, hayat sigortalarında karşımıza çıkmaktadır. Hayat sigortalarına ilişkin yapılan sigorta sözleşmelerinde, rizikonun gerçekleşmesi halinde sigorta tutarının ödeneceği, yani sigortadan yararlanan kişiye lehtar denir.
