Türk Ticaret Kanunu’nda detaylı şekilde düzenlenmiş olan kambiyo senetleri, üç adettir. Bunlar çek, bono ve poliçedir. Kambiyo senetlerini diğer adi senetlerden ayıran en önemli özellik, tedavül edilebilirliğidir. Tedavül edilebilirlik ticari hayatta kullanılan para, senet gibi unsurların insanlar arasında sık el değiştirilerek işlem görmesi anlamına gelmektedir.
Kambiyo senetlerine özgü takip yolları, haciz ve iflas yolu olarak ikiye ayrılmaktadır. Bu yazımızda haciz yolu kaleme alınacaktır. Kambiyo senedine sahip bir alacaklı, kambiyo senetlerine özgü haciz yolunu tercih edebileceği gibi genel haciz yoluyla da icra takibini başlatabilir. Kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda özellikle takibin kesinleşmesine kadar farklılıklar bulunmaktadır.
Bir kambiyo senedi ile takip başlatılır iken takip talebine senedin cinsi, tarihi ve numarası eklenmelidir. Konuya ilişkin İcra ve İflas Kanunu’nun 58. maddesi şu şekildedir:
Takip talebi icra dairesine yazılı veya sözlü olarak ya da elektronik ortamda yapılır.
Talepte şunlar gösterilir:
- Alacaklının ve varsa kanuni temsilcisinin ve vekilinin adı, soyadı; alacaklı veya vekili adına ödemenin yapılacağı banka adı ile hesap bilgileri; varsa T.C. kimlik numarası veya vergi kimlik numarası; şöhret ve yerleşim yeri; alacaklı yabancı memlekette oturuyorsa Türkiye’de göstereceği yerleşim yeri (Yerleşim yeri gösteremezse icra dairesinin bulunduğu yer yerleşim yeri sayılır)
- Borçlunun ve varsa kanuni temsilcisinin adı, soyadı, alacaklı tarafından biliniyorsa T.C. kimlik numarası veya vergi kimlik numarası, şöhret ve yerleşim yeri
- ..
- Senet, senet yoksa borcun sebebi
Takip talebi yetkili icra dairesine sunulduktan sonra icra müdürü tarafından maddi inceleme yapılır.
İcra müdürü, takip talebinin yukarıda yer verilen madde uyarınca gerekli kanuni unsurları taşıyıp taşımadığını inceler. Ayrıca senedin kambiyo senedi vasfına haiz olup olmadığını, alacaklının bu yola başvurma hakkının olup olmadığını ve senedinin vadesinin gelip gelmediğini de incelemesi gerekir. Sayılan hususların tümünün takipte mevcut olması halinde ödeme emri tebliğ edilir. Borçlu tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içerisinde ödeme yapabileceği gibi itiraz hakkını da kullanabilir. Takibe itiraz etmesi için tebliğ tarihinden itibaren 5 gün içerisinde icra mahkemesine yazılı şekilde başvurması gerekmektedir. Bu takip yolunda takip yolunda takibe değil, sadece borca veya imzaya itiraz hakkı bulunmaktadır. Borçlunun itirazı icra mahkemesi tarafından incelendikten sonra sunulan delillere göre itirazın geçerli olduğuna karar verilirse esas hakkında karar verinceye kadar takibin geçici olarak durdurulmasına karar verebilir. İtiraz edilmemesi veya icra mahkemesi tarafından itirazın reddine karar verilmesi halinde artık borç kesinleşir ve alacaklı haciz talebinde bulunabilir.
