Mala zarar verme suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 151. Maddesinde düzenlenmiştir. İlgili maddeye göre, başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen yıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hale getiren veya kirleten kişi mağdurun şikâyeti üzerine dört aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Görüldüğü üzere, suça konu malın taşınır veya taşınmaz olması fark etmemekle birlikte failin başkasının malına vereceği eşitli türlerdeki zararlar bu suçun işleniş biçimini oluşturmaktadır. Maddenin lafzına baktığımızda, suçun basit hali dediğimiz en az ceza ön görülmüş hali düzenlenmiştir. Mala zarar verme suçunun basit hali, şikâyete tabi tutulmuş olup fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 ay içerisinde mağdur tarafından şikayetçi olunması gerekmektedir.
Türk Ceza Kanunu’nun 152. maddesinde ise, mala zarar verme suçunun nitelikli halleri özel olarak düzenlenmiştir. İlgili maddeye göre sayılan nitelikli haller şu şekildedir:
Mala Zarar Verme Suçunun Nitelikli Halleri
- Mala zarar verme suçunun;
- Kamu kurum ve kuruluşlarına ait, kamu hizmetine tahsis edilmiş veya kamunun yararlanmasına ayrılmış yer, bina, tesis veya diğer eşya hakkında,
- Yangına, sel ve taşkına, kazaya ve diğer felaketlere karşı korunmaya tahsis edilmiş her türlü eşya veya tesis hakkında,
- Devlet ormanı statüsündeki yerler hariç, nerede olursa olsun, her türlü dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğu hakkında,
- Sulamaya, içme sularının sağlanmasına veya afetlerden korumaya yarayan tesisler hakkında,
- Grev veya lokavt hallerinde işverenlerin veya işçilerin veya işveren veya işçi sendika veya konfederasyonlarının maliki olduğu veya kullanımında olan bina, tesis veya eşya hakkında
- Siyasi partilerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve üst kuruluşlarının maliki olduğu veya kullanımında olan bina, tesis veya eşya hakkında,
- Sona ermiş olsa bile, görevinden ötürü öç alma amacıyla bir kamu görevlisinin zararına olarak,
İşlenmesi halinde, fail hakkında bir yıldan dört yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
2. Mala zarar verme suçunun;
- Yakarak, yakıcı veya patlayıcı madde kullanarak,
- Toprak kaymasına, çığ düşmesine, sel veya taşkına neden olmak suretiyle,
- Radyasyona maruz bırakarak, nükleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanarak işlenmesi halinde verilecek ceza bir katına kadar arttırılır.
3. Mala zarar verme suçunun işlenmesi sonucunda haberleşme, enerji, demir yolu veya havayolu ulaşımı alanında kamu hizmetinin geçici de olsa aksaması halinde, yukarıdaki fıkralar hükümlerine göre verilecek ceza yarısından iki katına kadar arttırılır.
Yukarıda yer verdiğimiz mala zarar verme suçunun nitelikli halleri, şikâyete tabi değildir. Söz konusu nitelikli hallerin birisinin işlendiğinin öğrenilmesi halinde yetkili savcılık re ’sen soruşturma başlatır ve 8 yıllık dava zamanaşımı süresince soruşturmaya tabidir.
Mala Zarar Verme Suçunun Yaptırımları
Mala zarar verme suçunun yaptırımları incelendiğinde, hapis cezası yerine adli para cezasına çevrilebileceği ön görülmüştür. Ayrıca, hükmün açıklanmasının geriye bırakılması veya cezanın ertelenmesine karar verilmesi mümkündür.
Şahsi Cezasızlık Sebebi veya Cezada İndirim Yapılmasını Gerektiren Şahsi Sebep
Türk Ceza Kanunu’nun 167. maddesi uyarınca, mala zarar verme suçu şahsi cezasızlık hallerinde cezaya hükmolunmayacağı öngörülmüştür. İlgili maddeye göre; mala zarar verme suçunun haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin, üstsoy veya altsoyunun veya bu derecede kayın hısımlarından birinin veya evlat edinen veya evlatlığın, aynı konutta beraber yaşayan kardeşlerden birinin zararına olarak işlenmesi halinde ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmayacaktır.
Bu suçların, haklarında ayrılık kararı verilmiş olan eşlerden birinin, aynı konutta beraber yaşamayan kardeşlerden birinin, aynı konutta beraber yaşamakta olan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derecede kayın hısımlarının zararına olarak işlenmesi halinde; ilgili akraba hakkında şikâyet üzerine verilecek ceza, yarısı oranında indirilecektir.
