İş arayanların yetkinliklerine göre işlere yerleştirilmesi ve çeşitli iş kollarında çalışacak işçilerin bulunmasına aracılık yapan ve geçici iş ilişkisi kurma faaliyeti yürütmek üzere ilgili kurum tarafından izin verilen gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan bürolar, istihdam bürosu olarak adlandırılır.
ÖZEL İSTİHDAM BÜROLARININ FAALİYET ALANLARI NELERDİR?
- İş ve işçi bulma aracılığı yapar yani iş arayanla işvereni eşleştirme faaliyetinde bulunur.
- İŞKUR’dan alınan özel izin ile geçici iş ilişkisi (örneğin doğum izni, hastalık, mevsimlik işler gibi durumlarda) kurabilirler.
- İş gücü piyasasıyla ilgili danışmanlık hizmeti verirler.
- Mesleki eğitimler düzenleyebilirler.
ÖZEL İSTİHDAM BÜROLARI HANGİ FAALİYETLERDE BULUNAMAZLAR?
Özel istihdam büroları; kamu kurum ve kuruluşlarının kadro ya da pozisyonları için iş arama ve yerleştirme aracılığı yapamazlar.
Geçici iş ilişkisi yetkisi alınmış olsa dahi, bu yetki bazı durumlarda kullanılamaz.
Buna göre:
• 4857 sayılı İş Kanunu’nun 29. maddesi kapsamında toplu işçi çıkarılan işyerlerinde, bu olaydan itibaren sekiz ay süresince,
• Kamu kurum ve kuruluşlarında,
• Yer altı maden işletmelerinde, geçici iş ilişkisi kurulması yasaktır.
Geçici işçi çalıştıran işveren, grev ve lokavtın uygulanması sırasında 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 65 inci maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla geçici iş ilişkisiyle işçi çalıştıramaz.
ÖZEL İSTİHDAM BÜROSU İZİN BAŞVURU SÜRECİ
- Başvuru Mercii
Özel istihdam bürosu başvuruları Türkiye İş Kurumu il müdürlüklerine/hizmet merkezlerine yapılır.
- Başvuru Şartları
Özel istihdam bürosu kurulabilmesi için şirket merkezinin bulunduğu bölgedeki kurumun bölge müdürlüğüne yapacağı başvuru ile alınacak faaliyet izni gerekmektedir. Bu izin ile özel istihdam bürolarının faaliyet gösterebileceği özel olarak belirlenmiş alanlarda faaliyet gösterilebilecektir.
Ancak özel istihdam bürosu olarak faaliyet gösterebilmek ve faaliyet iznini alabilmek için Kurum tarafından yayımlanan Özel İstihdam Büroları Yönetmeliği’nin (“Yönetmelik”) 13. maddesi uyarınca;
(1) Başvuruların kabul edilebilmesi için;
a) Kurum alacağının bulunmaması,
b) Kurumca belirlenen masraf karşılığının ödenmiş olması,
c) Başvuru tarihinde brüt asgari ücret tutarının yirmi katına denk gelen miktarda teminat verilmesi, gerekir.
(2) Kurumca yapılan değerlendirme sonucunda belgelerinde eksiklik bulunmayanlardan; kat’i ve süresiz banka teminat mektubu ya da nakit teminat ile masraf karşılığı alındıktan sonra izin verilme işlemi tamamlanır.
(3) Yetkili kişiler, nitelikli personelde aranan şartları taşımaları halinde aynı zamanda nitelikli personel de olabilir.
(4) Özel istihdam bürosu izin başvurusunda bulunacak gerçek veya tüzel kişilerin ticaret unvanlarının, ana faaliyetlerine uygun ibareleri taşıması gerekir.
Bu şartların eksiksiz olarak karşılanması gerekmektedir.
Yönetmelik nezdinde belirtilen ve yukarıda sayılan koşulların karşılanması halinde faaliyet izin süreci Yönetmelik’in 15. maddesinde belirtildiği üzere en geç bir ay içinde sonuçlandırılmaktadır ve sonucun olumlu olması halinde başvuru sahibine yazılı olarak bilgilendirme yapılmaktadır. Burada önemle belirtilmesi gereken husus ise verilen iznin süresiz olmadığıdır. Yönetmelik’in 15. maddesinin 3. fıkrasında;
“Kurumca verilen izinler üç yıl süreyle geçerlidir. İzin süresi, iznin sona erme tarihinden en az on beş gün önce yazılı talepte bulunulması, iznin verilmesinde aranan şartların mevcut olması ve yenileme masraf karşılığı ödenmesi kaydıyla üçer yıllık sürelerle yenilenebilir.”
ifadelerine yer verilmiştir. Kurum tarafından verilen izin üç yıl boyunca geçerli olup üçüncü yılın sonunda faaliyet göstermeye devam edilmek istenmesi halinde en geç iznin bitmesine on beş gün kala Kurum’a yazılı talepte bulunulması ve faaliyet izni için aranan şartların yitirilmemiş olması gerekmektedir.
