Kefil Kimdir?
Kefil, birinin borcunu ödemediği zaman o kişinin yerine ilgili borcu ödeme yükümlülüğü altına giren kişiye denmektedir. Başka bir deyişle, borçlunun borcunu ödememesi durumunda mevcut borcu ödemek için alacaklıya karşı taahhüt eden kişiye kefil denir.
Kira Sözleşmelerinde Kefilin Yükümlülükleri
Kira sözleşmeleri kapsamında kiracı ile kefil gösterilerek de sözleşme akdedilebilir. Bu durumda, sözleşmede kiracıya yüklenen kira bedeli veya diğer sorumlulukların kiracı tarafından yerine getirilmemesi halinde kefil kiralayana karşı sorumlu olmaktadır.
Kefilin sorumluluğu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’na dayanır. Yargıtay kararları incelendiğinde aksi kararlaştırılmadıkça kefil sadece kiracının ödemediği kira bedellerini ödemekle sorumlu kılınmıştır.
“…Kefilin sorumlu olacağı tutar açıkça gösterilmediğinden kefaletin kira parasına ilişkin kısmı dışındaki hükümler geçersizdir. Kefil bu durumda sadece ödenmeyen kira bedeli ile sorumludur. Kira bedeli dışında hor kullanma, elektrik, su bedeli, yeniden tamir ve kiraya verme süresinden doğan alacaklardan müteselsil kefilin sorumlu tutulması usul ve yasaya aykırıdır.” Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 2002/12935 E. 2003/1555 K.
Kira sözleşmelerinde, kefil gelecekte doğacak bir borç için yükümlülük altına girer. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu uyarınca, kefile asıl borçtan fazla bir yükümlülük yüklenemez. Kira sözleşmesinde belirlenen yükümlülükler ile para alacağı hem kiracı hem de kefil için aynı anda muaccel olur.
Kefaletin Geçerlilik Şartları
Yasaya uygun şekilde kefalet ilişkisinin geçerli olabilmesi için aşağıdaki şartlar gerçekleşmiş olmalıdır:
- Hukuken geçerli asıl bir borç bulunmalı.
- Esas bakımından geçerli kefalet sözleşmesi mevcut olmalı.
- Kefalet sözleşmesi yazılı yapılmalı ve kefilin yükümlü olacağı tutar açıkça belirtilmiş olmalı.
İcra Takiplerinde Kefilin Sorumluluğu
İcra ve İflas Kanunu’nun 269. maddesi uyarınca kiraya veren, borçluya karşı kira alacağını tahsil etmek için takip yoluna başvurabilir. Aynı şekilde kira sözleşmesine bağlı olarak doğan aidat gibi borçlara karşı da icra takibi başlatılabilmektedir. Bu doğrultuda kira sözleşmesinde kefil olarak gösterilen kişiye karşı da aynı kiracıya başlatıldığı gibi icra takibi başlatılabilmektedir. Kiraya verenin başlattığı işbu takip gereği hem kiracıya hem de kefile ödeme emri tebliğ edilir. Kefil de kiracı gibi ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde takibe itiraz etme hakkına sahiptir.
Kefil, kira sözleşmesinden kaynaklı olarak kiracı ile kiraya verene karşı müteselsil sorumluluk altındadır. Bu şekilde kira sözleşmesinde belirlenen süre boyunca doğabilecek para borcundan kefile ve kiracıya karşı icra takibi başlatılır ve doğmuş olan alacak her iki taraftan da tahsil edilebilir. Ancak unutulmamalıdır ki, kira sözleşmesinin uzaması halinde açık bir hüküm bulunmuyorsa kefilin sorumluluğu uzamaz. Bu sebeple takip başlatılırken kefilin sorumluluğunun süresi sözleşme incelenerek tespit edilmeli ve herhangi bir hak kaybı yaşanmaması adına ilgili süre zarfında kiracı ile birlikte kefile karşı takip başlatılmalıdır.
