Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği uyarınca, e-ticaret sitelerinin tüketiciyle fiziki temas olmaksızın kurduğu her satışta Ön Bilgilendirme Yükümlülüğünü yerine getirmesi ve ardından Mesafeli Satış Sözleşmesini kurması zorunludur.
ÖN BİLGİLENDİRME YÜKÜMLÜLÜĞÜ
Ön bilgilendirme; tüketicinin siparişi onaylamadan hemen önce, açık, anlaşılır ve kalıcı veri saklayıcısı (e-posta, SMS, metin dosyası) yoluyla edinmesi gereken zorunlu bilgilerdir. Satıcının bu yükümlülüğü yerine getirmemesi, en büyük hukuki risklerden biridir.
Zorunlu Bilgiler şunlardır:
- Mal veya Hizmetin Temel Nitelikleri: Ürünün teknik özellikleri, boyutu, içeriği vb.
- Tüm Vergiler Dâhil Toplam Fiyat: KDV dahil nihai fiyat, taksit seçenekleri (varsa).
- Ek Masraflar: Varsa tüm nakliye, teslimat, kargo ve benzeri ek masrafların tutarı. Satıcı bu masraflar hakkında bilgilendirme yapmazsa, tüketici bu masrafları ödemekle yükümlü değildir.
- Cayma Hakkı Bilgisi: Tüketicinin 14 günlük koşulsuz cayma hakkı olduğu ve bu hakkın nasıl kullanılacağına dair açık bilgilendirme.
- Ödeme ve Teslimat Şartları: Ödeme yöntemi, tahmini teslimat süresi ve teslimat yeri.
Zorunlu Onay Kuralı:
Tüketicinin ödeme yapmasından önce, siparişin onaylandığı düğmenin üzerinde veya hemen yanında açıkça “Hemen Al”, “Ödeme Yap”, “Şimdi Satın Al” veya “Ödeme Yükümlülüğüyle Sipariş Ver” gibi ödeme yükümlülüğünü belirten bir ifade bulunmak zorundadır. Bu ifadenin bulunmaması halinde, sözleşme kurulmamış sayılır.
MESAFELİ SATIŞ SÖZLEŞMESİ (MSS) ZORUNLU ŞARTLARI
Ön bilgilendirmenin ardından kurulan Mesafeli Satış Sözleşmesi, satıcının ve tüketicinin hak ve yükümlülüklerini detaylandırır. E-ticaret sitesinde bu sözleşmenin ve ön bilgilendirme formunun her zaman güncel ve erişilebilir olması gerekir.
Mesafeli Satış Sözleşmesinde Mutlaka Olması Gerekenler:
- Taraflara İlişkin Bilgiler: Satıcının adı/unvanı, açık adresi (fiziki ve elektronik), telefon numarası, MERSİS numarası (varsa).
- Sözleşmenin Kurulma Zamanı: Sözleşmenin onaylandığı tarih.
- Cayma Hakkı İstisnaları: Cayma hakkının kullanılamayacağı durumlar
- Uyuşmazlık Çözüm Yolları: Tüketici Hakem Heyeti veya Tüketici Mahkemesi bilgileri.
İdari Para Cezaları ve Hukuki Riskler
Bu yükümlülüklere uyulmaması, şirketler için ciddi mali yaptırımlara ve operasyonel aksaklıklara yol açar. İdari para cezaları, Ticaret Bakanlığı tarafından uygulanır.
Örneğin ön bilgilendirme yükümlülüğünün tam ve doğru yerine getirilmemesi durumunda, tüketicinin 14 günlük olan cayma hakkı süresi, bu eksiklik giderilene kadar, en fazla 1 yıl süreyle uzar.
CAYMA HAKKININ DOĞRU YÖNETİLMESİ
Cayma hakkı, mesafeli satışlarda tüketicinin malı teslim aldığı tarihten itibaren 14 gün içinde, hiçbir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden dönme hakkıdır.
Şirketlerin Yükümlülükleri:
- Ücret İadesi Süresi: Tüketici cayma bildirimini yaptıktan sonra, satıcı 14 gün içinde (malın kendisine ulaşmasını veya iade kargo belgesinin sunulmasını takiben) tahsil edilen tüm bedeli (varsa standart teslimat masrafları dâhil) iade etmek zorundadır.
- İade Kargo Masrafı: Tüketici, cayma hakkını kullandığına dair bildirimi yaptıktan sonra 10 gün içinde malı satıcıya geri göndermelidir. Aksi kararlaştırılmadıkça, iade masrafları satıcıya aittir (Ancak, satıcı iade için anlaşmalı bir taşıyıcı belirleyebilir ve tüketici bunun dışındaki bir taşıyıcıyı kullanırsa masraflar tüketiciye ait olabilir).
Cayma Hakkı İstisnaları:
Şirketlerin, bazı ürün gruplarında cayma hakkının kullanılamayacağını tüketiciye açıkça bildirmesi gerekir. En yaygın istisnalar şunlardır:
- Tüketicinin İstekleri Doğrultusunda Hazırlanan Mallar: Özel ölçü, renk veya baskı ile kişiselleştirilmiş ürünler.
- Hızlı Bozulan veya Son Kullanma Tarihi Kısa Olan Mallar: Gıda ve benzeri taze ürünler.
- Ambalajı Açılmış İadeler: Sağlık ve hijyen açısından iadeye uygun olmayan, teslimattan sonra ambalajı açılmış mallar (İç çamaşırı, kozmetik ürünleri vb.).
- Dijital İçerikler: Cayma hakkı süresi sona ermeden önce, tüketicinin onayı ile ifasına başlanan hizmetler ve ambalajı açılmış ses veya görüntü kayıtları, yazılım programları gibi dijital içerikler.
Anlatılanlar ışığında, e-ticaret süreçlerinizin Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’ne tam uyumunu sağlamak, hem hukuki riskleri minimize etmek hem de tüketici güvenini artırmak açısından kritik öneme sahiptir.
