- Limited Şirket Nedir?
Türk Ticaret Kanunu’nun 573. Maddesi uyarınca limited şirketler, bir veya daha fazla gerçek veya tüzel kişi tarafından bir ticaret unvanı altında kurulur. Limited şirketlerin esas sermayesi belirli olup, bu sermaye hissedarların paylarının toplamından oluşur.
Limited şirketlerin ortaklarına ilişkin sorumluluk sınırlaması ise yine Türk Ticaret Kanunu’nun 573. Maddesinin 2. Bendinde şu şekilde belirtilmiştir:
“Ortaklar, şirket borçlarından sorumlu olmayıp sadece taahhüt ettikleri esas sermaye paylarını ödemek ile ve şirket sözleşmesinde ön görülen ek ödeme ve yan edimleri yerine getirmekler yükümlüdür.” Bugünkü yazımızda söz konusu ortakların hangi durumlarda sorumluluğuna gidilebileceği kaleme alınacaktır.
- Limited Şirket Ortaklarının Sorumluluğuna Gidilebilecek Durumlar
Yukarıda bahsettiğimiz üzere limited şirket ortaklarının sorumluluğu Kanun ile sınırlandırılmıştır. Bu hükme göre şirket ortaklarının asıl borcu taahhüt ettikleri sermaye payını ödemektir. Eğer şirket sözleşmesinde bir ek ödeme veya yan edim belirlenmiş ise, ortaklar bunları da ödemekle sorumlu olacaktır.
Ancak belirli durumlarda şirket borçlarından dolayı ortakların sorumluluğuna gidilebilir. Bu duruma bir istisna olan ilk husus amme alacaklarına ilişkindir. Şöyle ki;
- Amme Alacakları
Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun’un 35. Maddesi uyarınca: “Limited şirket ortakları, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olurlar ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulurlar.”
Maddenin lafzından anlaşılacağı üzere, limited şirketten bir amme (devlet) alacağı tahsil edilecek ise ve bu durumda tamamen veya kısmi tahsil sağlanamadığıysa sermaye hisseleri oranında limited şirket ortaklarının sorumluluğu doğacaktır. Bu durumda şirket ortaklarına yasal takip başlatılması da mümkün hale gelmektedir.
Aynı maddenin 2. Bendi uyarınca, limited şirket ortağı sermaye payını devretmişse, payı devreden eski ortak ile payı devralan yeni ortak hissenin devrinden öncesine ait amme borçlarından müteselsilen sorumlu olacaktır.
- Limited Şirket Müdürünün Amme Alacağından Sorumluluğu
Limited şirket ortaklarının sınırlı sorumluluğuna bir istisna olarak amme alacaklarının tahsil edilmesi usulünden yukarıda bahsetmiştik. Bu kısımda ise şirket ortakları ile kanuni temsilcilerin de sorumluluklarının şahsiliğini kaleme alacağız.
213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 10. Maddesinde kanuni temsilcilerin ödevine yer verilmiştir. İlgili maddenin ilk bendi şu şekildedir: “Tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, Vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevler kanuni temsilcileri, tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirilir.”
“Yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükellef veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacaklar; kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınır.”
Yine Vergi Usul Kanunu’na paralel şekilde Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun’un Mükerrer 35. Maddesi şu şekildedir: “Tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacakları, kanuni temsilcilerin ve tüzel kişiliği olmayan teşekkülü idare edenlerin şahsi mal varlıklarından bu Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.
Yer verdiğimiz paralel maddeler çerçevesinde, limited şirketin ödemek zorunda olduğu amme borcunun şirketin malvarlığından kısmen ya da hiç tahsil edilemediği durumlarda şirket ortaklarına gidilebildiği gibi söz konusu şirketin kanuni temsilcisi yani müdürün de malvarlığına şahsen gidilmesi mümkün olacaktır.
Önemle değinmek gerekir ki, limited şirket ortaklarının sahip olduğu sınırlı sorumluluk ilkesi müdür için geçerli değildir. Söz konusu şirket ortaklarına amme alacağı için hisseleri oranında gidilebilir iken; şirket müdürüne borcun tamamı kapsamında gidilebilmektedir.
