İş hukukunda sıkça karşımıza çıkan deneme süreli iş sözleşmeleri, işçi ile işveren arasında yapılan ve belirli bir müddet boyunca tarafların birbirlerini karşılıklı olarak tanıma, çalışma imkanlarını gözlemleme imkânı tanıyan bir sözleşme çeşididir. Deneme süreli iş sözleşmelerinin kurulması için iki tarafın da hür iradesi gerekmektedir. Bu sürecin getirilmesindeki temel amaç; tarafların iş süreci boyunca çalışma şartlarına uygunluk sağlayıp sağlayamayacağının tespitidir. İş Kanunu’nun 15. Maddesinde deneme süreli iş sözleşmeleri şu şekilde düzenlenmiştir:
“Taraflarca iş sözleşmesine bir deneme kaydı konulduğunda, bunun süresi en çok iki ay olabilir. Ancak deneme süresi toplu iş sözleşmeleri ile dört aya kadar uzatılabilir. Deneme süresi içinde taraflar iş sözleşmesini bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız feshedebilir. İşçinin çalıştığı günler için ücret ve diğer hakları saklıdır. “
Deneme Süresinin Temel Özellikleri
Söz konusu kanun maddesinin lafzından anlaşılacağı üzere deneme süreli iş sözleşmelerinin temel özellikleri şu şekilde sıralanabilir:
- Toplu iş sözleşmeleri dışında deneme süreli iş sözleşmelerinin süresi en fazla 2 aydır.
- Deneme süreli iş sözleşmesi, akdedilen sözleşmede açık ve net olarak belirtilmiş olmalıdır. Bu sözleşme her iki tarafın da rızasıyla yapılabilir.
- Yasal süresi içerisinde deneme süreli iş sözleşmeleri bildirim süresi olmadan ve tazminat ödenmeden feshedilebilir. Ancak iyi niyet kuralları çiğnenmemelidir.
- Deneme süresi içerisinde dahi sigorta bildirimi yapılmaksızın işçi çalıştırılamamaktadır.
Deneme Süresinin Sona Ermesi
Deneme süresinin bitiminden itibaren taraflarca iş akdi devam ettirilmek istenirse nihai bir iş sözleşmesine dönüşür. Kural olarak taraflar açıkça fesih hakkını kullanmaz ise sözleşmenin devam ettiği var sayılmaktadır. Sözleşmenin devam etmesi durumunda işçi, diğer sigortalı çalışanlar gibi deneme süresinin başlangıcından itibaren sayılmak üzere tüm yasal haklarını kullanmaya başlayabilecektir.
ECY hukuk ekibi olarak sizlere bu yazımızda deneme süreli iş sözleşmelerinin niteliğinden ve özelliklerinden bahsettik. Belirtmek gerekir ki, iş hukukundan doğan uyuşmazlıkların çözülmesi ve bu sürecin yönetilmesi uzman hukuki destek gerektirmektedir. Bu noktada, ECY Hukuk olarak alanında uzman kadromuz ile sorularınızı cevaplamaktan ve sizlere hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktan memnuniyet duyarız.
