Yetkili ve görevli icra dairesinde başlatılan icra takibinde, takibin kesinleşmesi neticesinde alacaklı tarafından borçlunun mallarına haciz işlemi uygulanabilir. Ancak her zaman borçluya ait haczedilecek bir mal varlığı bulunmayabilir. Borçlunun hiçbir mal varlığı veya üzerine haciz konulabilecek bir maaş hesabı mevcut olamayacağı gibi, bazı durumlarda mal varlığı bulunsa dahi haczedilemeyecek mallar kapsamına giriyor olabilir.
İcra ve İflas Kanunu’nun 82. maddesi uyarınca haczedilmesi yasak olan mallar ve haklar şu şekildedir:
1. Devlet malları ile mahsus kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen mallar,
2.Ekonomik faaliyeti, sermayesinden ziyade bedenî çalışmasına dayanan borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için gerekli olan her türlü eşya,
3. Para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler hariç olmak üzere, borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyası,
..
8. Borçlar Kanunu’nun 510 uncu maddesi mucibince haczolunmamak üzere tesis edilmiş olan kaydı hayatla iratlar,
9. Memleketin ordu ve zabıta hizmetlerinde malül olanlara bağlanan emeklilik maaşları ile bu hizmetlerden birinin ifası sebebiyle ailelerine bağlanan maaşlar ve ordunun hava ve denizaltı mensuplarına verilen uçuş ve dalış tazminat ve ikramiyeleri,
Askeri malüllerle, şehit yetimlerine verilen terfi zammı ve 1485 numaralı kanun hükmüne göre verilen inhisar beyiye hisseleri,
10. Bir muavenet sandığı veya cemiyeti tarafından hastalık, zaruret ve ölüm gibi hallerde bağlanan maaşlar,
11. Vücut veya sıhhat üzerine ika edilen zararlar için tazminat olarak mutazarrırın kendisine veya ailesine toptan veya irat şeklinde verilen veya verilmesi lazım gelen paralar,
12. Borçlunun haline münasip evi,
13. Öğrenci bursları
İcra ve İflas Kanunu’nun 83. maddesi uyarınca ise kısmen haczedilebilecek mallar şunlardır:
- Maaşlar,
- Tahsisat ve her nevi ücretler,
- İntifa hakları ve hasılatı,
- İlama bağlı olmayan nafakalar ve emekli aylığı,
- Sigortalar veya tekaüt sandıkları tarafından tahsis edilen iratlar.
Yukarıda yer verilen hükümler gereği borçlunun mal varlığındaki tamamen veya kısmen haczedilemeyecek mallara yer verilmiştir. Yazımızın devamında ise borçlunun hiçbir malvarlığı bulunmaması halinde ne yapılabileceğine yer verilecektir.
İcraya Verilen Borçlunun Üzerinde Hiçbir Mal Bulunmaması
İcra organı tarafından alacaklının talebi doğrultusunda hacze gidildiğinde, mahalde haczedilecek herhangi bir mal bulunamaması halinde bu durum tutanağa geçirilir ve tutulan bu tutanak geçici aciz vesikası hükmündedir. Bu durumda, İcra dosyası 5 yıl boyunca açık kalır ve bu süre boyunca alacaklı taraf belirli aralıklarla tekrardan haciz talebinde bulunabilecektir.
