İcra Hukuku’nda belirli günler ve durumlarda borçlunun korunması adına tatil ve talik halleri düzenlenmiştir. İcra ve İflas Kanunu’nda düzenlenmiş olan sebeplerin varlığı halinde borçluya karşı icra takip işlemi yapılamamaktadır. Bu yazımız kapsamında sizlere icra takip işlemlerini durduran tatil ve talik (erteleme) hallerinden, icra takibinin tatili kısmını anlatıyor olacağız.
A. İcra Takip İşlemleri & Taraf Takip İşlemleri
Önemle belirtmek isteriz ki tatil ve talik hallerinde icra takip süreci bütünüyle durmamakta olup, borçlu aleyhine gerçekleştirilen icra takip işlemleri durmaktadır. Şöyle ki;
İcra takibi bir süreç olup, bu süreç içerisinde gerek takibin tarafları gerekse de icra organları tarafından belirli işlemler yapılmaktadır. Bu işlemler; takibin taraflarının yaptığı işlemler ise “taraf takip işlemleri”, icra organları tarafından yapılan işlemler ise “icra takip işlemi” olarak adlandırılmaktadır. Bir işlemin icra takip işlemi olarak adlandırılabilmesi için;
- İcra organları tarafından yapılmalı,
- İşlem borçluya yönelik olarak yapılmalı,
- İşlem sonucunda takip alacaklı lehine, borçlu aleyhine olacak şekilde ilerlemelidir.
Yukarıda sıraladığımız şartları içeren takip işlemlerinin, icra takip işlemi olduğunu söyleyebiliriz. Örnek vermemiz gerekirse; borçluya ödeme emri gönderilmesi, haciz yapılması, satış işlemleri gibi işlemler icra takip işlemidir. Ancak, tarafların yaptığı işlemler ya da paraların paylaştırılması gibi muhatabın borçlu olmadığı işlemler, icra takip işlemi olarak değerlendirilemez.
Aşağıda yer vereceğimiz tatil hallerinde kural olarak icra takip işlemi yapılamayacak olup, taraflar haciz veyahut satış gibi taleplerde bulunsa bile icra organları tarafından tatil hallerinde herhangi bir işlem yapılamayacaktır.
B. Tatil Halleri
İcra ve İflas Kanunu’nun 51. maddesinde tatil zamanları düzenlenmiştir. İlgili maddeye göre; kural olarak güneşin batmasından bir saat sonra ile güneşin doğmasından bir saat önceye kadarki devrede (gece vakti) ve tatil günlerinde icra takip işlemi yapılamayacaktır. İcra Hukuku’nda aşağıdaki günler resmî tatil olarak kabul edilmektedir;
- Hafta sonu
- Milli ve resmi bayram günleri
- Dini bayram günleri
Kural olarak tatil günlerinde icra takip işlemi yapılamayacaktır. Ancak, maddenin devamında ise bu kurala istisna olan haller düzenlenmiş olup, gece çalışan iş yerlerinde gece vakti hasılat haczi yapılabileceği ve borçlunun mal kaçıracağı anlaşıldığında gece vakti dahi haczin yapılabileceği belirtilmiştir. Bununla birlikte tatil günlerinde haciz, tebligat ve muhafaza tedbirleri alınabilecektir.
Yargıtay’ın 2004 yılında vermiş olduğu bir kararda, icra ve iflas dairelerinde adli tatil hükümlerinin uygulanmayacağına hükmedilmiştir. Adli tatil hükümlerinin uygulama alanı bulmaması sebebiyle adli tatilin, icra takibine ve sürelere etki etmeyeceğini de önemle belirtmek isteriz.
