İşten çıkarılma durumunda Türk İş Kanunu uyarınca belirtilmiş olan bildirim sürelerine uyma yükümlülüğü her iki taraf açısından da mevcuttur. İşverenin ilgili süreler ve bildirim yükümlülüklerine uymaması halinde, işçinin ihbar tazminatı alması mümkündür.
İhbar Tazminatı Alınabilmesi İçin Gereken Şartlar
1- Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi Olmalıdır.
İş ilişkisinin bir süreye bağlı olarak yapılmadığı halde sözleşme belirsiz süreli sayılmaktadır. İhbar tazminatına hak kazanılması için, sözleşme türünün belirsiz süreli iş sözleşmesine uygun olarak yapılması gerekir.
2- İş Sözleşmesinin Sona Ermesi Haklı Fesih Nedenlerinden Birisine Dayanmamalıdır.
İş Kanunu’nun 24. Maddesi uyarınca iş verene derhal fesih hakkı tanınan haklı fesih sebeplerine yer verilmiştir. İş verenin ilgili madde uyarınca haklı fesih sebeplerine dayanarak sözleşmeyi feshetmesi halinde, işçiye ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğü doğmayacaktır.
3- İş Sözleşmesi, Kanunda Belirtilen İhbar Sürelerine Aykırı Olarak Feshedilmiş Olmalıdır.
4857 Sayılı İş Kanunu’nun 17. Maddesi uyarınca süreli fesih başlığı ile ihbar tazminatına hak kazanabilmesi için gereken ihbar süreleri şu şekilde açıklanmıştır:
İhbar Süreleri
“Belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir. İş sözleşmeleri;
İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra,
İşi altı aydan bir buçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak 4 hafta sonra,
İşi bir buçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak altı hafta sonra
İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra,
feshedilmiş sayılır.
Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır.”
Yukarıda yer verdiğimiz İş Kanunu’nun 17. Maddesi uyarınca işçinin kıdemine göre ihbar süreleri belirtilmiştir. Söz konusu ihbar sürelerine uyulmadan iş sözleşmesinin sona erdirilmesi halinde işçi ihbar tazminatına hak kazanmış olacaktır.
4- Fesih Bildirimi Kanunda Aranan Usul Şartlarına Aykırı Olmalıdır.
İş Kanunu uyarınca işveren fesih bildirimini yazılı olarak yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır. Usul kurallarına uyulmadığı takdirde ihbar tazminatına hak kazanılmış olur.
Yukarıda kaleme aldığımız koşulların gerçekleşmesi halinde, işçi ihbar tazminatı almaya hak kazanır. Ayrıca, ihbar tazminatını talep edebilmek için belli bir zamanaşımı süresi olduğu unutulmamalıdır. İş akdinin yukarıda sayılan koşullar doğrultusunda feshinden itibaren 5 yıl içerisinde ihbar tazminatı işçi tarafından talep edilmelidir.
