İtirazın İptali ve İtirazın Kaldırılması Davalarının Farkı Nedir?

İtirazın İptali ve İtirazın Kaldırılması, başlatılan bir icra takibine karşı borçlunun itiraz ettiği durumda söz konusu olan iki dava türüdür. Uygulamada çokça karıştırılan bu iki dava arasındaki farkın bilinmesi önemlidir, çünkü itirazın kaldırılması ancak belirli durumlarda söz konusu olacaktır.

İtirazın İptali

İtirazın İptali davası, İcra İflas Kanunu’nun 67. Maddesinde düzenlenmiştir. İtirazın iptali, ilamsız icra takiplerine edilen itirazın bertaraf edilmesi için genel yol olarak görülmüştür. İlgili maddeye göre icra takibine itiraz edilen alacaklı; itirazın kendisine veya vekiline tebliğinden itibaren 1 sene içerisinde itirazın iptali için mahkemeye başvurabilir.

İtirazın iptaline başvurmak için alacaklının elinde herhangi bir özel nitelikli belge olmasına gerek yoktur. Ancak icra takibine konu edilen alacakların delillendirilerek ispat edilmesi gerekmektedir. Bu durumda alacağın ispatına ilişkin her türlü bilgi ve belgeden yararlanılabilir.

İtirazın iptalinde önemli bir husus “icra inkâr” ve “kötü niyet” tazminatlarıdır. Borcunu, borcu olduğu halde haksız yere inkâr eden borçluya karşı icra inkâr tazminatı uygulanacaktır. Buna karşın, alacağı olmadığı halde icra takibi başlatan ve itirazın iptaline giden alacaklıya karşı kötü niyet tazminatı uygulanacaktır. Uygulanacak tazminat miktarı mahkemece belirlenecek olmakla birlikte, itirazın iptali davasına konu edilen alacağın %20’sinden az olamaz.

İlamsız icra takibine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde itirazın iptali davasına başvurmalıdır. Bu süre kesin süre olup, bir yıllık mühletten sonra itirazın iptaline başvurulması mümkün değildir. Ancak alacaklının genel mahkemelere başvurma hakkı saklıdır.

Madde 67 –1) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

2) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

Tüm bu açıklananlara göre itirazın iptaline yoluna gidebilmek için:

1. İlamsız icra takibi başlatılmış olacak.
2. Borçlu tarafından icra takibine itiraz edilecek.
3. Borçlunun itirazının tebliğinden itibaren bir yıl içerisinde itirazın iptaline başvurulacak.

İtirazın Kaldırılması

İtirazın Kaldırılması, İcra İflas Kanunu madde 68’de düzenlenmiş olup, itirazın kesin kaldırılması ve itirazın geçici kaldırılması olarak ikiye ayrılmaktadır. Bu yazımızda, itirazın kesin kaldırılması yolu anlatılacaktır.

İtirazın iptali davasında olduğu gibi, itirazın kaldırılmasına başvurmak için öncelikle bir ilamsız icra takibi başlatılmış olması, ve bu icra takibine borçlu tarafından itiraz edilmesi gerekmektedir. Alacaklı taraf, borçlunun itirazının kendisine veya vekiline tebliğinden itibaren 6 ay içerisinde itirazın kaldırılması için başvurabilir.

Ancak Kanun, itirazın kaldırılmasına gidebilmek için belirli şartlar öngörmüştür. Buna göre; itirazın kaldırılmasının talep edilebilmesi için alacaklının elinde belli özelliklere sahip belgelerden birinin bulunması gerekmektedir. Bu belgeler;

1. İmzası ikrar edilmiş adi bir senet,
2. Noterlikçe tasdik edilmiş ve borç ikrarı içeren bir senet,
3. Resmi dairelerin veya makamların verdikleri bir belge olabilir.

İtirazın iptali davasında olduğu gibi itirazın kaldırılması yolunda da taraflar açısından tazminata hükmolunur. İcra takibini haksız olarak inkar eden borçluya karşı takip bedelinin %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı, alacağı olmadığı halde takip başlatan alacaklıya karşı ise yine %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı uygulanacaktır.