Yunanistan’ın şirketler hukukuna ilişkin mevzuatı yerli gerçek ve tüzel kişilerin yanı sıra, yabancı gerçek ve tüzel kişilerin de iş kurmasına izin verecek şekilde düzenlenmiştir. Yunan mevzuatının genel hükmü ülkemiz açısından da geçerli olup, ülkede %100 Türk sermayeli şirket kuruluşuna izin verilmektedir. Bununla birlikte, ülkenin milli güvenliği gerekçesiyle bazı adalarda ve sınır bölgelerinde arazi ediniminde ve AB vatandaşları dışındakilere madencilik, denizcilik ve hava taşıma, basın-yayın hizmetleri konusunda ön izin ya da kısıtlamalar devam etmektedir.
Yunan mevzuatı kapsamında; tamamı yabancı sermayeli şirket kurmak, şube açmak, bir başka girişimci ile birlikte ortak girişim sözleşmesi çerçevesinde faaliyet göstermek ya da bir ortaklık kurmak belli başlı yabancı yatırım türleridir. Yunanistan’da kurulmuş Türk sermayeli bir şirket, bütün ortakları Türk olsa bile Yunan şirketi statüsünde olup Yunan mevzuatına tabidir.
Yabancı yatırımcılar Yunanistan’da doğrudan yabancı sermayeli bir şirket kurmak istediklerinde, Limited, Anonim ya da Özel Sermayeli Şirket (IKE) kurma ya da 3. ülkedeki mevcut bir şirketin Yunanistan’da şubesini açma yollarından birini tercih etmektedirler.
Yunanistan’da kurulabilecek belli başlı şirket türlerine aşağıda yer almaktadır:
Anonim Şirketler (Company Limited by Shares – A.E.)
Anonim şirketler ticari hükmi şahıs (tüzel kişi) statüsünde olup hissedarlarının dağıtılan kâra katılma hakkı bulunmaktadır. Bununla birlikte, hissedarların sorumluluğu hisseler üzerinde gösterilen sermayeye yaptıkları katkı payı ile sınırlıdır.
- Anonim şirketlerde asgari sermaye miktarı 25.000 avrodur. Ancak faaliyet konusuna bağlı olarak kuruluş sermayesi miktarı artış gösterebilmektedir.
- Yunanistan’da tek hissedarlı anonim şirket kurmak mümkündür. Bu takdirde şirket unvanında “Tek Hissedarlı A.Ş.” (Μονοπρόσωπη – Monoprosopi A.E.) ibaresinin yer alması zorunludur.
- Anonim şirket kurucu ortağı gerçek ya da tüzel kişi olabileceği gibi, yerli ya da yabancı da olabilir. Anonim şirketin yabancı hissedarlarının Yunanistan’da vergi numarası alması gerekmektedir. Şirket, Yönetim Kurulu ve Genel Kurul tarafından idare edilir. Şirket Yönetim Kurulu’na Avrupa Birliği üyesi olmayan bir ülkeden üye atanabilmesi için, bu kişinin Yunanistan’da ikamet izni bulunması önkoşul olarak aranmaktadır. Ayrıca, yabancı müdür ya da temsilcinin ilgili vergi dairesine kaydedilerek bir vergi numarası edinmesi gerekmektedir. Anonim şirketlerde en az 2 denetçi bulundurma zorunluluğu vardır.
Anonim şirketler;
a) Yetkili Ticaret Odasının One Stop Shop birimi (tek temas noktası) ya da elektronik One Stop Shop otoritesinin (e-YMS) “Model Ana Sözleşmesi” ni kullanarak, veya
b) One Stop Shop otoritesi olarak işlem yapmaya yetkili noterler tarafından kurulabilir.
- Bir anonim şirket, genel ticaret siciline (G.E.MI) kayıtla tüzel kişilik kazanır.
- Şirket Ana Sözleşmesinde bulunması zorunlu unsurlar; şirket hissedarları, şirket yönetimi, süresi ve tasfiyesine ilişkindir. Öte yandan, şirket unvanı, şirketin amacı, şirket merkezi, sermaye hisselerinin miktarı ve ödeme şekli, yönetim kurulu toplantıları, genel kurul toplantıları, şirket denetimi gibi hususlara da ana sözleşmede yer vermek gerekir. Anonim şirketlerin yıllık mali tabloları, yönetim kurulu üyelerinin atamaları, şirket ana sözleşme değişikliği gibi belli türde kararlarının ilanı zorunludur.
- Anonim şirket anasözleşmesinde, şirket merkezi olarak en azından Yunanistan’da bağlı olduğu belediyenin yer alması gerekmektedir. Anonim şirketin Yunanistan’ın başka bölgelerinde ya da yurtdışında şubeleri ve acenteleri bulunabilir.
- Anonim şirketler belirli süreli ya da süresiz olarak kurulabilir. Ana sözleşmede herhangi bir süre belirtilmemesi halinde, anonim şirket belirsiz süreli kurulmuş sayılır.
Limited Şirketler (Limited Liability Company – E.P.E.)
Limited şirketlerde, sınırlı sorumluluk esası geçerlidir. Yunanistan’da limited şirketler tek ya da çok ortaklı kurulabilmektedir. Limited şirketlerde asgari kuruluş sermayesi 1 avro olup, tek ortaklı bir limited şirketin sermayesi 1 avro dahi olabilmektedir.
Limited şirketler, ortaklar kurulu ve müdür/müdürler tarafından yönetilir. Limited şirketlerde şirket ortağının yabancı gerçek ya da tüzel kişi olması veya müdür ya da temsilcilerin yabancı olması halinde, bu kişilerin ilgili vergi dairesine kaydolarak vergi numarası alması zorunludur.
Aynı şekilde AB üyesi olmayan ülke vatandaşlarının Limited şirket müdürü ya da temsilci atanabilmesi için Yunanistan’da ikamet etme hakkını kazanmış olması gerekmektedir. Bu, yabancı kişinin müdür olarak atanmasından önce gerekli olan bir önkoşuldur.
Özel Sermayeli Şirketler (I.K.E.)
Yunanistan’da, ülkeye daha çok yabancı sermaye çekmek amacıyla şirket kuruluşlarını kolaylaştırmak üzere alternatif bir şirket türü olarak Özel Sermayeli Şirket (I.K.E.) türü 2012 yılından itibaren yürürlüğe konmuştur.
I.K.E. özel sermayeli bir şirket türü olup, şirket hisselerinin halka arzı söz konusu değildir. Bu şirket türü, 1 avro asgari sermaye ile hızlı bir şekilde kurulabilmektedir. Şirket kuruluş maliyetleri ve işletme masrafları diğer şirket türlerine göre daha düşüktür. Özel sermayeli şirketler bir ya da birden çok gerçek ya da tüzel kişi ile kurulabilir ya da tek hissedarlı hale dönüşebilir.
Özel sermayeli şirketler, elektronik One Stop Shop (e-YMS) sistemindeki Model Ana sözleşmeleri kullanmak suretiyle ya da Model Ana sözleşmenin kullanılmaması ya da kuruluş sözleşmesinin noter senedi formatı alması gerektiği hallerde One Stop Shop yetkisine sahip noter tarafından kurulabilmektedir. Özel sermayeli şirket, ticaret siciline tescil edildiği anda tüzel kişilik kazanır.
- I.K.E.’nin yöneticileri sadece gerçek kişiler olabilir ve bu kişiler belirli süreli ya da süresiz atanabilirler.
Ortak Girişim (Joint Venture)
Ortak girişim, belirli bir projeyi yürütmek üzere gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulabilir ve tüzel kişiliği yoktur. Bir ortak girişim, Genel Ticaret Sicili ‘ne tescil edildiğinde hukuki sıfat kazanır ve iflas ehliyeti oluşur. Ortak girişim anlaşması ile üyelerinin borçlarından müteselsilen sorumlu olmasına karar verilebilir.
