Tehiri icra, diğer bir ifade ile icranın geri bırakılması, ilamlı icra takiplerinde söz konusu olan bir durumdur. Borçlu taraf, yerel mahkemenin vermiş olduğu karara karşı istinaf ve temyiz yoluna başvurur ise, icra dairesine teminat yatırarak bu süre içerisinde icra işlemlerini geçici olarak durdurabilir. Bu karar sayesinde borçlu hukuki olarak korunmuş olur ve yargılamanın üst derece mahkemelerinde devam ettiği süreçte takip işlemlerinin askıya alınmasını sağlar. Bu şekilde hem alacaklı taraf borçlunun malvarlığı üzerinde herhangi bir haciz işlemi uygulayamaz hem de borçlu taraf cebri icra tehdidi altında kalmadan yargılama sürecinin neticesini bekleme imkanına kavuşmuş olur.
Konuya ilişkin 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 33. Maddesi şu şekilde düzenleme altına alınmıştır:
Madde 33 – (1) İcra emrinin tebliği üzerine borçlu yedi gün içinde dilekçe ile icra mahkemesine başvurarak borcun zamanaşımına uğradığı veya imhal veya itfa ediliği itirazında bulunabilir. İtfa veya imhal iddiası yetkili mercilerce re’sen yapılmış veya usulüne göre tasdik edilmiş yahut icra dairesinde veya icra mahkemesinde veya mahkeme önünde ikrar olunmuş senetle tevsik edildiği takdirde icra geri bırakılır.
(3) İcra mahkemesi geri bırakılma talebini reddettiği takdirde borçlu ancak istinaf veya temyiz yoluna başvuru süresi içinde alacağı karşılayacak nakit veya icra mahkemesince kabul edilecek taşınır rehin veya esham veya tahvilat veya taşınmaz rehni yahut muteber bir banka kefaleti göstermek şartiyle istinaf veya temyiz yoluna başvırabilir. Borçlunun yeterli malı mahcuz ise veya borçlunun talebi üzerine istinaf veya temyiz yoluna başvuru süresi içinde yeterli malı haczedilmişse bu fıkrada yazılı teminatı göstermeye lüzum yoktur.
Maddenin lafzından anlaşılacağı üzere, tehiri icraya borcun ertelenmesi veyahut zamanaşımına uğramış olması durumlarında da başvurulabilmektedir.
Gerekçeli kararı yazılmış olan bir icra dosyasının istinaf veya temyiz edilmiş olması, tek başına ilamın icrasını durduracağı anlamına gelmemektedir. Bu sebeple işlemlerin durdurulmasını talep eden borçlu taraf istinaf veya temyiz dilekçesinde mutlaka tehiri icra talep ettiğini belirtmek zorundadır. Ayrıca bu talebi belirtmekle birlikte mevzuatta ön görülen tehiri icraya ilişkin şartları ve belgeleri eksiksiz yerine getirmek zorundadır. (Derkenar yazısı alınması, mehil vesikası alınması gibi) Aksi takdirde üst mahkemeye başvurulsa dahi icra takibi devam edecek ve alacaklı haciz işlemlerini uygulayabilecektir.
Tehiri İcraya Başvurmak için Gereken Belgeler
- Yerel mahkemeden, icra takibine konu kararın istinaf edildiğini gösteren derkenar yazısı alınır.
- Alınan derkenar yazısı icra dosyasına sunularak tehiri icra kararı alınabilmesi adına mehil vesikası düzenlenmesi istenir.
- Yatırılması gerekli teminat tutarı, icra dairesine nakden yatırılır.,
- Borçlu veya vekili tarafından mehil vesikasıyla birlikte icra mahkemesine başvuru yapılır. Gerekli harç ve masraflar da bu sırada yatırılır.
- İlgili mahkeme tarafından borçlunun tehiri icra talebi kabul edildiği takdirde bu karar icra organı ile mahkemelere bildirilir ve borçlu istinaf veya temyiz süreçleri boyunca ödeme kaygısı yaşamadan yargılamanın sonuçlanmasını beklemiş olur.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Tehiri icra kararı alınabilmesi için, borçlu aleyhine başlatılan ilamlı icra takibinin bulunduğu yerdeki İcra Hukuk Mahkemesine başvuru yapılmalıdır.
Yetkili İcra Hukuk Mahkemesine başvurulurken dilekçenin ekinde yukarıda yer verdiğimiz belgeler eksiksiz olarak mahkemeye sunulmalıdır.
