İhale Nedir?
İhale, toplumda bilinen şekli ile bir malın veya hizmetin, birçok istekli arasından en uygun koşulları sunana verilmesi işlemine denir. İhale, açık arttırma veya kapalı teklif usulü ile yapılabilir. İhale, ticaret hayatının ve hukuksal durumların önemli konularından bir tanesidir. Her hukuksal konu gibi ihalede de uyuşmazlıklar çıkabilmektedir. Kanun koyucu ihalenin uyuşmazlığı ve usulsüzlüğü gibi durumlarda açılacak davayı “İhalenin Feshi Davası” olarak düzenlemiştir. Bugünkü yazımızda ihale feshi davası ile bu davaya konu olabilecek sebepler kaleme alınacaktır.
İhalenin Feshi Davası
İhalenin usul ve yasaya aykırı olma durumlarında, ihalenin feshi için ilgililerin şikâyeti yolu ile icra mahkemelerine başvuruda bulunmak mümkündür. Yasa, ihalenin feshi nedenlerini kesin bir şekilde sıralamamakla birlikte bazı nedenlere yer vermiştir.
İhalenin Feshi Nedenleri
- İhaleye Fesat Karıştırılması
- İhalenin Usule Uygun Yapılmaması
- Alıcının Malın Temel Niteliklerinde Hataya Düşürülmesi
- İhale Öncesi Aşamada Usulsüzlük
- Arttırmaya Hazırlık Aşamasında Hata
İhalenin Feshi Davasını Kimler Açabilir?
Önemle değinmek gerekir ki; İhalenin feshini talep edecek kişinin, ihaleye ve konu olan taşınmaza ilgili kişi olması gerekir. Bu kapsamda ihalenin feshini talep edebilecek kişiler şunlardır;
- Alacaklı
- Borçlu
- Mahcuzun Tescilinde Kayıtlı Olan İlgililer
- Sınırlı Ayni Hak Sahipleri ile Pey Sürmek Suretiyle İhaleye İştirak Edenler
İhalenin Feshi davasının, ihale ile ilgili olmayan kişi tarafından açılması durumunda yapılacak işlem kanunda düzenlenmiştir. İcra ve İflas Kanunu’nun madde 134. Maddesinin ikinci bendi uyarınca; “Belirtilen kişiler dışında kalan kişilerce ihalenin feshinin talep edilmesi halinde, mahkemece ihalenin feshi talebi dosya üzerinden ve kesin olarak reddedilir.”
Yukarıda yer verdiğimiz madde kapsamında, anlaşılacağı üzere kanunda kimlerin ihalenin feshi talebinde bulunabileceği tahdidi olarak sayılmış olup, talepte bulunan kişilerin bu taraflardan biri vasfına sahip olmaması durumunda açılmış olan davanın kesin olarak reddedileceği belirtilmiştir.
İhalenin Feshi Davası Süreleri
İhalenin Feshi davasında şikâyet süresi, İcra ve İflas Kanunu’nun ilgili maddesinde 7 gün olarak belirtilmiştir. 7 günlük şikâyet süresinin başlama zamanı, ihale günü olarak belirlenmiştir. Ancak, bazı istisnai hallerde şikâyet süresinin başlangıcı ihale günü değil; fesih nedenini öğrenme tarihinden başlamaktadır. Bu istisnai haller şunlardır;
- İlgiliye tebliğ edilmesi gereken satış durumu tebliğ edilmemişse,
- Malın temel özelliklerinde düşülen hatanın sonradan öğrenilmesi,
- İhaleye karıştırılan fesattın sonradan öğrenilmesi
Bu durumlarda ilgili kişi fesih nedenini öğrendiği tarihten itibaren 7 gün içerisinde İcra Mahkemesine başvurmalıdır.
İhalenin Feshi Davasının Niteliği
İhalenin feshi davası, davadan daha çok bir şikâyet niteliğindedir. İhalenin feshi şikâyeti, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 119. Maddesinde yer verilen dava dilekçesi hükmüne bağlı olma şartı ve dava dilekçesi içeriğinde yer alan diğer şartlara uymak zorunda değildir. İhalenin feshi davası, basit yargılama usulüne göre yapılır.
İhalenin Feshi Davasının Usulü
İhalenin Feshi davası yukarıda belirttiğimiz gibi basit yargılama usulüne tabidir. İlgili kişi tarafından yapılan şikâyeti takiben 20 gün içerisinde Hâkim incelmeyi duruşma açarak yapması gerekir. İlgili kişiler duruşmada bulunmazsa da dosya işlemden kaldırılmaz. Hâkim talep ve savunmalara göre karar verir. Duruşma açılmadan dosya üzerinden verilen kararlar, istinaf mahkemesi tarafından usulden onanır ve ilk derece mahkemesinin tekrar yargılama yapılması için dosya geri çevrilir.
Hâkimin ihalenin feshi davasında verebileceği kararlar, istemin kabulü ve istemin reddidir. İhalenin feshi isteminde bulunan kişi ispat yükümlülüğündedir. İhalenin usulsüz yapılmasından zarar gördüğünü iddia eden kişi, bu hususu ispatlamak zorundadır. (İcra ve İflas Kanunu m.134/f.8)
İhalenin Feshi Davasında Yetkili ve Görevli Mahkeme
İhalenin Feshi Davasında görevli ve yetkili mahkeme, ihalenin yapıldığı icra dairesinin bulunduğu yerdeki icra mahkemesidir.
Fakat Ortaklığın Giderilmesi için taşınmazın açık arttırma ile ihalesi durumunda görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. Satışın yapıldığı icra dairesinin bulunduğu yerdeki mahkeme yetkili mahkemedir.
